stat4u

czwartek, 17 maja 2018

17 MAJ - ŚWIATOWY DZIEŃ NADCIŚNIENIA TĘTNICZEGO




Wysokie ciśnienie krwi to bomba z opóźnionym zapłonem

Wielu z nas wie, że nadciśnienie tętnicze to główny powód zawału lub udaru serca, ale mało kto dokładnie i na bieżąco je kontroluje. Badania z serii NATPOL pokazują, że aż 30% chorych nie wie o swojej chorobie, a liczba cierpiących na podwyższone ciśnienie krwi cały czas rośnie.

Dlaczego liczba chorych zwiększa się mimo ciągłego rozwoju medycyny? Ponieważ nadciśnienie tętnicze jest nie tylko chorobą przewlekłą, ale także cywilizacyjną. Aż 95% przypadków zachorowalności dotyczy formy pierwotnej, często wywołanej otyłością. Jedynie 5% przypadków spowodowane jest schorzeniem organicznym i nazywane jest nadciśnieniem tętniczym wtórnym. Tutaj odpowiedzialne są przede wszystkim choroby nerek i nadnerczy.

17 maja obchodzony jest Światowy Dzień Nadciśnienia Tętniczego, a cały Maj poświęcony jest szerzeniu wiedzy na temat układu krążenia. W akcję zaangażowały się najważniejsze towarzystwa kardiologiczne w kraju, między innymi Towarzystwa Naukowe - Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego (PTNT), Polskie Towarzystwo Kardiologiczne (PTK), Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce (KLRwP). Zaraz z nimi zachęcamy do przeprowadzenia bezpłatnych pomiarów ciśnienia, które można wykonać u swojego lekarza rodzinnego lub w zdecydowanej większości aptek. Badanie trwa krócej niż przeciętna długość rozmowy telefonicznej w Polsce, a może uratować nas przed groźnymi powikłaniami, a nawet przedwczesną śmiercią.
Wiele osób posiada prywatne ciśnieniomierze, ponieważ ich cena nie jest wygórowana (raczej rzadko można spotkać kwoty powyżej 100zł) a obsługa - bardzo prosta. Przeprowadzanie częstych pomiarów ratuje życie oraz pozwala na prowadzenie własnego dziennika zdrowia. 
Zapamiętywanie dokładnych wyników jest prawdziwym wyzwaniem, dlatego warto wypróbować darmową aplikację na telefon o tytule Przypominanie o lekach – MyTherapy. Nazwa programu podpowiada, że oprócz możliwości zachowywania w nim wartości pomiarów (ciśnienia oraz wielu innych badań) można ustawić przypomnienia o czasie na zażycie leków, a nawet na codzienne ćwiczenia, w postaci powiadomień w smartphonie. Dzięki temu zdecydowana część pacjentów zaczęła prowadzić zdrowszy tryb życia oraz przyjmować lekarstwa o odpowiednich porach, co potwierdzają badania przeprowadzone przez grupę badawczą Geriatria Uniwersytetu Medycznego Charité Berlin.
Aplikacja MyTherapy jest dostępna w GooglePlay i AppStore całkowicie za darmo, przez co jest dostępna dla każdego pacjenta, jego opiekuna oraz lekarza.       


Artykuł z lokowaniem produktu

Autor: Michał Ratajewski

czwartek, 8 marca 2018

ZADANIE PRAKTYCZNE Z.04 - EGZAMIN PAŃSTWOWY STYCZEŃ 2018




64-letnia Anna Walesiak przebywa na oddziale onkologicznym z rozpoznaniem choroby nowotworowej dróg rodnych. Jest w trakcie leczenia chemioterapią. Pacjentka jest leżąca, osłabiona, samodzielnie zmienia pozycję ciała, zgłasza potrzebę wydalania stolca. Wymaga pomocy przy wykonywaniu codziennych czynności samoobsługowych. Często uskarża się na nudności, wymiotuje, nie ma apetytu, mało pije. W ciągu dnia dużo śpi. Na dziąsłach i języku występują afty. Do pęcherza moczowego ma założony cewnik Foley'a. Z powodu wymiotów i niechęci do przyjmowania płynów u pacjentki prowadzony jest bilans płynów. Dzisiaj pacjentka nieumyślnie uderzyła ręką w szafkę przyłóżkową. Na powierzchni grzbietowej lewej ręki widoczny jest obrzęk. Pacjentka zgłasza ból w okolicy urazu. Lekarz zalecił wykonywanie przez kilka dni okładów zimnych. Z rozmów z pacjentką wynika, że nie przyjmuje do wiadomości możliwych konsekwencji choroby. Jest labilna emocjonalnie - jej nastrój podlega częstym zmianom.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 120 minut.

Ocenie podlegać będą 2 rezultaty: 
- plan opieki zawierający cele opieki i działania opiekuna wynikające z problemów pacjentki,
- Indywidualna Karta Pielęgnacji Chorego, oraz przebieg opróżniania i wymiany worka na mocz oraz zmiany poszewki na poduszce i poszwy na kocu.

wtorek, 13 lutego 2018

NAKŁUCIE LĘDŹWIOWE / ASYSTOWANIE PIELĘGNIARKI / CHECK-LISTA

 




Nakłucie lędźwiowe (punkcja) to zabieg inwazyjny i aseptyczny. Polega na wprowadzeniu igły punkcyjnej do przestrzeni podpajęczynówkowej kręgosłupa , między kręgami w jego odcinku lędźwiowym. Celem zabiegu jest pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego do badania. Czasem również punkcja służy do podania leków ( przy chemioterapii nowotworowej) lub wykonania znieczulenia podpajęczynówkowego. W czasie punkcji lekarz przebija skórę, więzadło międzykolcowe kręgosłupa oraz oponę twardą i pajęczą.
Miejsce nakłucia to przestrzeń podpajęczynówkowa kręgów L3- L4,  L4-L5 lub L5 -  S1

Nakłucie potyliczne ma ten  sam cel jednak na ogół nie jest stosowane ze względu na niebezpieczeństwo. W punkcji potylicznej nakłuwamy przestrzeń między kością potyliczną, a wyrostkiem kolczystym kręgu obrotowego gdzie pobieramy materiał ze zbiornika wielkiego.

PŁYN MÓZGOWO - RDZENIOWY

Mózg produkuje ok. 500 ml dziennie płynu, który jest ciągle wchłaniany i tak na prawdę płynu jest ok. 100-160 ml . Jego skład podobny jest do składu osocza krwi. Nie ma w nim erytrocytów, znajdują się jedynie nieliczne leukocyty oraz pierwiastki mineralne.  Substancja ta pełni istotną rolę : zapewnia prawidłową stabilność chemiczną rdzenia i mózgu, pomaga utrzymać gęstość mózgu i rdzenia, daje mechaniczną ochronę tkankom mózgowym i rdzeniowym, w czasie snu usuwa toksyczne metabolity, zapewnia transport substancjom odżywczym

1. prawidłowy ma klarowny, jasny kolor
2. płyn o barwie żółtej , mętny może wskazywać na ropne zapalenie OUN
3. wodojasny lub opalizujący kolor, przejrzysty - gruźlicze zapalenie OUN
4. wodojasny, przejrzysty - wirusowe zapalenie OUN

Oczywiście kolor płynu to jedno, ważne są przede wszystkim wyniki badań potwierdzających.
Jeśli u pacjenta nie wzrasta ciśnienie to może wskazywać na zaburzenia drożności przestrzeni płynowych i jest charakterystyczne dla guzów rdzenia.

WSKAZANIA DO BADANIA:

diagnostyczne:
  • podejrzenie zakażenia OUN zwłaszcza zapalenia opon mózgowych (podstawowe wskazanie)
  • choroba autoimmunologiczna OUN
  • choroba metaboliczna OUN zwłaszcza leukodystrofia 
  • niektóre neuropatie
  • podejrzenie krwawienia podpajęczynówkowego, u pacjenta gdzie TK nie potwierdziło tego
  • inne choroby OUN gdy badanie płynu (PMR) może być pomocne w rozpoznaniu, np. nowotworowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  • konieczność dokanałowego podania środka cieniującego
lecznicze:
  • dokanałowe podawanie leków : antybiotyków (zakażenia nowotworowe) z powodu zakażenia OUN, cytostatyków, z powodu nowotworu złośliwego OUN, leków znieczulających
  • doraźne usunięcie pewnej ilości płynu mózgowo-rdzeniowego w celu obniżenia jego ciśnienia  ( np. przy wodogłowiu)

PRZECIWWSKAZANIA 

  • Bezwzględne: obrzęki lub guz mózgu ( zwłaszcza w tylnym dole czaszki), ropień mózgu
  • względne: zakażenie skóry i tkanek okolicy planowanego nakłucia, wady rozwojowe kręgosłupa i rdzenia (dysrafia), zaburzenia krzepnięcia, podejrzenie krwawienia podpajęczynówkowego ( dlatego najpierw robimy TK)
POWIKŁANIA NAKŁUCIA LĘDŹWIOWEGO

      ZESPÓŁ POPUNKCYJNY 

  • ból głowy- zwykle słaby ( w ciągu 24-48 h po nakłuciu), często okolicy czołowej lub potylicznej, nasilający się w pozycji ionowej, a zmniejszający w leżącej. Przy bólu głowy mogą występować również wymioty, nudności, zawroty głowy, dzwonienie w uszach, zaburzenia widzenia, objawy oponowe. ZAPOBIEGANIE:  nakłucie wykonać cieńszą igłą (22G zamiast 18G)skierowanie igły stroną ściętą w kierunku bocznym kręgosłupa ( żeby włókna opony twardej były rozdzielone, a nie przecinane) , użycie igły atramatycznej czyli bardzo cienkiej o okrągłym przekroju i półkolistej w kształcie,ogranicza ona ilość urazów włókien podczas zabiegu. Dłuższe leżenie po nakłuciu nie zapobiega bólowi głowy. LECZENIE: leki przeciwbólowe, leżenie
  • ból pleców w miejscu nakłucia
  • ból korzeniowy: najczęściej promieniuje do kończyn dolnych. Jeśli ból ten występuje w trakcie nakłucia oznacza to, że podrażniony został korzeń nerwowy.
  • inne (rzadkie) : niedowład kończyn, krwawienie podpajęczynówkowe i podtwardówkowe, uraz więzadeł kręgosłupa, uraz okostnej kręgów, ostre ropnie zapalne kręgów
WGŁOBIENIE

Jest to najgroźniejsze powikłanie punkcji lędźwiowej. Jeśli punkcja zostanie wykonana niejałowo może dojść do powikłań ropnych. Jednocześnie jeżeli nie przypilnujemy prawidłowych wartości ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego może dojść do wgłobienia, czyli ciśnienie śródczaszkowe podwyższa się, zaś  w rdzeniu obniża się i w ten sposób tak jakby "zasysa" część mózgu w jamę rdzenia kręgowego. Ryzyko wgłobienia powstaje wówczas gdy nie ma możliwości wyrównania ciśnień po upuszczeniu płynu mózg. rdzeniowego.

OPIS ZABIEGU:

podawane jest nasiękowo znieczulenie miejscowe podskórne 1% lidokainy , pobieramy 5-8 ml płynu


  1. lekarz powoli wkłuwa igłę z mandrynem:
  • przebicie więzadła żółtego i opony twardej odczuwa się jako pokonanie oporu i wtedy słychać charakterystyczny trzask
  • po pokonaniu oporu opony twardej, lekarz wyjmuje mandryn, z igły powinny zacząć wyciekać krople płynu mózgowo - rdzeniowego
  • pacjent dostaje polecenie aby rozluźnić kończyny dolne zmniejszając lekko zgięcie w stawach biodrowych
  • jeśli płyn nie wycieka oznacza to, że igła przeszła poza przestrzeń podapjęczynówkową. Lekarz ponownie nakłada mandryn , lekko popycha igłę lub skręca nią by trafić w kanał i sprawdza poprawność
  • płyn podbarwiony krwią może świadczyć o skaleczeniu żyły w kanale kręgowym w trakcie nakłucia. Płyn mózgowo rdzeniowy po chwili oczyszcza się , jeśli nie to należy wykonać drugie wkłucie w jeden kręg wyżej.
     2. w celu dokładnego pomiaru, trzymając igłę w jednej ręce, drugą ręką lekarz podłącza aparat do pomiaru ciśnienia PMR (płynu mózgowo-rdzeniowego) - kolumnowy manometr.
  • ciśnienie prawidłowe wynosi mniej niż 20 cm H2O, dokładniej 16-18 cm H2O (słupa wody) a dokładniej 7-15 mm H2O. 
  • takie ciśnienie odpowiada zwykle wypływaniu PMR z szybkością 20-60 kropli na 1 minutę. 
  • wynik pomiaru jest wiarygodny jeśli pacjent leży spokojnie i jest możliwie rozluźniony
  • po pomiarze ciśnienia pobierany jest płyn PMR (mozgowo-rdzeniowy) do kilku jałowych probówek, w celu wykonania potrzebnych badań (zwykle 3-5 ml, a po wykluczeniu obrzęku mózgu maks. 40 ml)
  • po uzyskaniu płynu lekarz wsuwa mandryn do igły , igłę wyciąga
  • na skórę zakładamy jałowy opatrunek uciskowy
  • pacjent powinien leżeć ponad 1 godzinę w pozycji płaskiej

ASYSTOWANIE PODCZAS BADANIA

cel działania: diagnostyczny i leczniczy

niebezpieczeństwa: 
  • ryzyko uszkodzenia rdzenia kręgowego lub naczyń krwionośnych
  • ryzyko wklinowania pnia mózgu w przypadku podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego, porażenie kończyn
  • ryzyko wystąpienia silnego bólu promieniującego wzdłuż kończyny
  • ryzyko wystąpienia zespołu popunkcyjnego
PRZYGOTOWANIE SPRZĘTU I MATERIAŁU 

  1. indywidualna karta zleceń lekarskich
  2. skierowanie na badanie, zgodna pacjenta na piśmie
zestaw do punkcji: 
  • jałowe gaziki i pęsety, 
  • jałowa igła punkcyjna ( dwie sztuki) ,
  •  jałowa chusta / kompresy, 
  • jałowy jednorazowy manometr do pomiaru ciśnienia PMR, 
  •  jałowe probówki ( do badania fizykochemicznego, bakteriologicznego, wirusologicznego i na odczyny kiłowe),
  •  jałowe jednorazowe rękawice dla lekarza
  • jałowe igły i strzykawki do znieczulenia
  • jednorazowe maski, okulary ochronne
  • jałowy jednorazowy fartuch
  • jednorazowe nakrycia głowy
  • niejałowe rękawice jednorazowe dla pielęgniarki
  • 1% lidokainy
  • 1/2 amp. fentanylu 0,1 mg/ 2 ml
  • preparat antyseptyczny do skóry
  • przylepiec
  • nożyczki
  • podkład ochornny
  • marker chirurgiczny
  • preparat do dezynfekcji blatu roboczego
  • pojemnik twardościenny
  • 2 miski nerkowate
  • 2 worki na odpady zakaźne
  • jeśli potrzeba to przybory do golenia

CZYNNOŚCI PIELĘGNIARKI
  • sprawdzenie indywidualnego zlecenia lekarskiego
  • przywitanie się z pacjentem, sprawdzenie jego tożsamości
  • poinformowanie pacjenta o istocie i celu zabiegu
  • potwierdzenie zgody pacjenta na wykonanie zabiegu, poinformowanie o postępowaniu przed i po zabiegu
  • przygotowanie otoczenia pod względem komfortu cieplnego i warunków intymności ( no ogół wykonuje się na sali zabiegowej)
  • higieniczne umycie i / lub dezynfekcja rąk
  • przygotowanie zestawy do nakłucia lędźwiowego
  • założenie jednorazowej maski i nakrycia głowy, higieniczne umycie i dezynfekcja rąk, założenie fartucha i jednorazowych rękawic
  • przygotowanie pacjenta do zabiegu, ocena parametrów życiowych, założenie dostępu obwodowego
  • podanie lekarzowi fartucha i jałowych rękawic
  • ułożenie pacjenta w pozycji umożliwiającej przeprowadzenie zabiegu , zapewnienie bezpieczeństwa
asystowanie:
  • polewanie jałowych gazików preparatem antyseptycznym do skóry z zachowaniem zasad aseptyki
  • podanie jałowych chust / kompresów lekarzowi z zachowaniem zasad aseptyki
  • podanie lekarzowi 1% roztworu lidokainy w sposób jałowy umożliwiający nabranie leku do strzykawki, ewentualnie podanie dożylnie Fentanylu
  • podanie igły punkcyjnej w sposób jałowy
  • podanie manometru w sposób jałowy
  • podstawianie probówek do pobrania materiału do badań laboratoryjnych z zachowaniem zasad aseptyki
  • założenie opatrunku uciskowego aseptycznego
  • najszybciej jak to możliwe, przekazanie materiału do badań, odpowiednio oznakowanego
  • zdjęcie jednorazowych rękawic, maski, higieniczne mycie rąk i dezynfekcja
  • przewiezienie pacjenta na salę chorych, zapewnienie warunków do odpoczynku, poinformowanie o konieczności pozostania w pozycji płaskiej w łóżku
  • uporządkowanie sprzętu i otoczenia , segregacja odpadów zgodnie z rozporządzeniem i procedurami
  • udokumentowanie wykonania zabiegu
  • obserwowanie pacjenta , kontrolowanie parametrów życiowych, opatrunku, samopoczucia pacjenta, ocena dolegliwości bólowych





ŹRÓDŁO: KATALOG CHECK-LISTA
PROCEDURY PIELĘGNIASRKIE - podręcznik dla studentów pielęgniarstwa